Menilai Impak Zakat Emas Perhiasan terhadap Pendidikan Awal Kanak-Kanak di Malaysia

Evaluating the Impact of Gold Jewellery Zakat on Early Childhood Education in Malaysia

Abstract

Although zakat collection in Malaysia, including zakat on gold jewelry, has increased consistently, its direct impact on early childhood education remains insufficiently explored. Existing studies primarily focus on the legal and administrative aspects of gold jewelry zakat, with limited attention to its role in long-term human capital development. At the same time, early childhood education is widely recognized as a strategic investment in human capital development, especially for children from low-income families. This study therefore explores the potential of gold jewelry zakat as a targeted social finance instrument to support early childhood education in Malaysia. This study employs a qualitative conceptual approach, using thematic analysis of selected literature and policy documents related to zakat, early childhood education, social investment, and Maqasid al-Syariah. The literature was selected based on relevance, academic credibility, and contextual suitability to Malaysia and contemporary Islamic social finance discourse. The analysis focused on identifying dominant themes, research gaps, and conceptual linkages between zakat distribution and early childhood human capital development. The findings reveal a significant gap between the financial potential of gold jewelry zakat and its targeted contribution to early childhood development, as current zakat education initiatives remain largely focused on formal education. In response, the study proposes the ZE-PAKK Model (Zakat Emas–Pendidikan Awal Kanak-Kanak), which positions gold jewelry zakat as a strategic social investment instrument through targeted, impact-oriented educational support. This study contributes to the literature by extending the discourse on zakat from a legal-administrative framework toward a sustainable human capital development perspective aligned with Maqasid al-Syariah.

Walaupun kutipan zakat di Malaysia, termasuk zakat emas perhiasan, menunjukkan peningkatan yang konsisten, impak langsungnya terhadap pendidikan awal kanak-kanak masih kurang diterokai. Kajian-kajian sedia ada lebih banyak menumpukan aspek hukum, uruf dan mekanisme pentadbiran zakat emas perhiasan, manakala perbincangan mengenai impak sosial jangka panjangnya, khususnya dalam konteks pendidikan awal kanak-kanak, masih terhad. Pada masa yang sama, pendidikan awal kanak-kanak diiktiraf secara meluas sebagai pelaburan strategik dalam pembangunan modal insan, terutama bagi kanak-kanak daripada keluarga berpendapatan rendah. Oleh itu, kajian ini meneroka potensi zakat emas perhiasan sebagai instrumen kewangan sosial yang bersasar untuk menyokong pendidikan awal kanak-kanak di Malaysia. Kajian ini menggunakan pendekatan kualitatif berbentuk konseptual melalui analisis tematik terhadap literatur terpilih dan dokumen dasar berkaitan zakat, pendidikan awal kanak-kanak, pelaburan sosial dan Maqasid al-Syariah. Literatur dipilih berdasarkan kerelevanan, kredibiliti akademik dan kesesuaian konteks Malaysia serta wacana semasa kewangan sosial Islam. Analisis kajian menumpukan kepada pengenalpastian tema dominan, jurang kajian dan hubungan konseptual antara agihan zakat dan pembangunan modal insan awal kanak-kanak. Dapatan kajian menunjukkan wujud jurang yang ketara antara potensi kewangan zakat emas perhiasan dengan sumbangannya secara khusus terhadap pembangunan awal kanak-kanak, memandangkan inisiatif zakat pendidikan semasa masih tertumpu kepada pendidikan formal. Sehubungan itu, kajian ini mencadangkan Model ZE-PAKK (Zakat Emas–Pendidikan Awal Kanak-Kanak) yang memposisikan zakat emas perhiasan sebagai instrumen pelaburan sosial strategik melalui sokongan pendidikan yang bersasar dan berorientasikan impak. Kajian ini menyumbang kepada literatur dengan memperluaskan perbincangan zakat daripada kerangka perundangan dan pentadbiran kepada perspektif pembangunan modal insan lestari yang selari dengan Maqasid al-Syariah.